Integracja sensoryczna (SI)

Integracja sensoryczna to proces, w którym mózg organizuje i interpretuje informacje pochodzące z różnych zmysłów, umożliwiając nam efektywne działanie w świecie. Pozwala nam zrozumieć i używać informacji otrzymywanych przez nasze zmysły, takie jak wzrok, słuch, dotyk, równowaga (zmysł przedsionkowy), oraz propriocepcja (świadomość położenia i ruchu części ciała).

Integracja sensoryczna pomaga w koordynacji ruchowej, planowaniu sekwencji działań, a także w uczeniu się i zachowaniu społecznym.

To, co na pierwszy rzut oka może wydawać się tylko kłopotliwą cechą charakteru dziecka, w rzeczywistości może być skutkiem zaburzeń integracji sensorycznej.

Takie trudności często znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie dziecka,
jego zachowanie, umiejętności motoryczne, naukę oraz interakcje społeczne. Objawy bywają bardzo różnorodne, w zależności od tego, które zmysły zostały dotknięte.

Terapia odbywa się w sali przygotowanej do prowadzenia takich zajęć.

W pomieszczeniu znajdują specjalnie dostosowane do tego huśtawki, hamaki elastyczne, deskorolki rotacyjne, trampolina, ścieżki sensoryczne, drabinka czy wszelkiego rodzaju zestawy do stymulacji wzrokowej, słuchowej, węchowej. Ćwiczenia są regularnie dopasowywane do obecnego poziomu rozwojowego dziecka, tak aby odpowiednio stymulowały mózg. Terapia SI jest często odbierana przez pacjentów jako forma zabawy, dlatego jest ona dla nich atrakcyjna i ciekawa.

Głównym celem terapii zajęciowej z wykorzystaniem integracji sensorycznej jest poprawa uczestnictwa społecznego, poczucia własnej wartości, samoregulacji i zdolności sensoryczno-motorycznych danej osoby.
Terapia integracji sensorycznej ma pomagać dzieciom z problemami z przetwarzaniem sensorycznym poprzez wystawianie ich na stymulację sensoryczną w zorganizowany, powtarzalny sposób. W taki sposób, z czasem mózg dostosuje się i pozwoli dzieciom na bardziej efektywne przetwarzanie i reagowanie na wrażenia.

​

Dodatkowo terapia integracji sensorycznej ma na celu:

• pomagać dzieciom z problemami percepcyjnymi w uporządkowaniu mieszanych komunikatów,
• stwarzać środowisko fizyczne, które sprzyja uczestnictwu w działaniach zależnych od zmysłów,
• ustalać, w jaki sposób specyficzne postrzeganie zmysłów przez dziecko wpływa na jego ogólny rozwój fizyczny, społeczny i ludzki,
• zachęcać do działań, które pozwalają dzieciom na eksplorację otoczenia, naukę i rozwój zmysłów,
• identyfikować i eliminować bariery spowodowane zaburzeniami percepcji,
• wdrażać nowe metody przetwarzania sensorycznego, które porządkują wiele doznań, odfiltrowują bodźce z otoczenia i kompensują deficyty w percepcji,
• przywrócić dziecku poczucie pozycji i funkcji ciała (znanego również jako przedsionkowe i propriocepcja),
• przywrócić zdolności planowania motorycznego, aby dziecko mogło skupić się na swoich zmysłach w celu zaplanowania ruchu, reagowania na ruchy innych osób oraz zrozumienia relacji ciała z przestrzenią.

Obszary, które mogą zaniepokoić rodziców:

1. Reakcje na bodźce sensoryczne

• dziecko bardzo źle znosi głośne dźwięki, zapachy, dotyk (np. metki w ubraniach, czesanie włosów),
• odwrotnie – wydaje się, że „nie czuje” bodźców (np. nie zauważa brudu na rękach, mocnych uderzeń, hałasu),
• reaguje gwałtownymi emocjami (złość, płacz, wycofanie) w sytuacjach codziennych.

2. Ruch i koordynacja

• częste potykanie się, upadki, problemy z równowagą,
• trudności w nauce jazdy na rowerze, hulajnodze czy w zabawach ruchowych,
• „niezgrabność” ruchowa, brak pewności ciała.

3. Jedzenie i codzienne czynności

• wybiórczość pokarmowa (akceptuje bardzo wąski repertuar potraw),
• niechęć do mycia zębów, kąpieli, obcinania włosów czy paznokci,
• duży opór przed nowymi sytuacjami, zmianą rutyny.

4. Funkcjonowanie w grupie i emocje

• trudności w przedszkolu lub szkole: dziecko szybko się męczy, ma problem z koncentracją,
• nadmierna pobudliwość albo przeciwnie – wycofanie i „zamrożenie”,
• problemy w kontaktach z rówieśnikami (np. zbyt gwałtowne reakcje, unikanie zabaw).

5. Nauka i czynności manualne

• niechęć do rysowania, układania puzzli, zabaw plastycznych,
• trudności z nauką pisania (nieprawidłowy chwyt, szybkie męczenie się ręki),
• wolne tempo wykonywania prostych czynności.